Medipol Üniversitesi ile Hastane Bilgi Yönetim Sistemleri Derneği (HIMSS) arasında 1 Ocak 2017 itibariyle imzalanan işbirliği protokolü kapsamında Türkiye’deki kamu hastanelerinde bilişim teknolojileri kullanım oranlarını ölçme ve değerlendirme süreçlerini HIMSS adına İstanbul Medipol Üniversitesi Sağlık Sistemleri ve Politikaları Uygulama ve Araştırma Merkezi (SASPAM)  çatısı altındaki ekip yürütmektedir.

HIMSS Hakkında

HIMSS (Healthcare Information and Management Systems Society) 1961 yılında ABD’de kurulmuş olan, kar amacı gütmeyen bir sivil toplum kuruluşudur. HIMSS vizyonunu ‘’Better health through information and technology (teknoloji ve bilginin daha iyi kullanımını sağlayarak sağlığı iyileştirmek)’’ olarak belirlemiştir.

HIMSS’in Çalışma Alanı

Sağlık hizmet sunumunda elektronik ve analitik sistemlerin kullanım seviyelerini ölçen uluslararası standartlar belirlemektedir. Bu standartlar ile sağlık hizmet sunucularının, ne seviyede (olgunlukta) olduklarını ölçmekte ve bu sonuçları tüm sağlık sektörü ile paylaşmaktadır. Bunun yanı sıra, bölgesel ve küresel çapta sağlık bilişim kongreleri ve zirveleri düzenleyerek sektörün çeşitli paydaşlarını bir araya getirir.

Bu doğrultuda HIMSS geliştirdiği standartlara dayalı anket modelleri ile bilgi ve teknolojinin, hasta güvenliğinin ve sağlık hizmet kalitesinin artırılmasına yönelik kullanım seviyelerini ölçmektedir. Bilgi ve teknolojinin kullanım seviyesini, sağlık kurumları tarafından doldurulan ve HIMSS Analitik ekibi tarafından değerlendirilen anketler üzerinden belirlemektedir. Belirlenen seviyenin, örneğin EMRAM için Seviye 6 ve 7 olması halinde, yerinde ziyaret gerçekleştirilerek hastanenin seviyesi teyit edilip sertifikalandırılmaktadır.
HIMSS Analitik tarafından düzenli olarak geliştirilen bu modeller şunlardır:
1.         EMRAM:
Yatışlı tedavi kurumlarında elektronik sağlık kaydının benimsenme düzeyini ölçen anket modeli,

  1. O-EMRAM: Ayakta tedavi merkezilerinde elektronik sağlık kaydının benimsenme düzeyini ölçen anket modeli,
  2. CCMM: Hastanın farklı yerlerde (ev, hastane, ambulans, vb.) aldığı sağlık hizmetinin sürekliliğinde bilgi ve teknolojinin kullanım düzeyini ölçen model,
  3. AMAM: Kişiselleştirilmiş tıp yaklaşımlarının kullanım düzeyini ve hastanenin analitik kapasitesini ölçen anket modeli,
  4. Value Score: Finansal, operasyonel ve klinik karar destek sistemlerinin kullanım düzeyini ve etkinliğini ölçen anket modeli,
  5. DIAM: Tüm tıbbi görüntülerin elektronik sağlık kaydı ile etkin kullanım düzeyini ölçen anket modeli.

Hastaneler, bu anketler sayesinde elektronik sağlık kaydının etkin ve anlamlı kullanım seviyelerini farklı perspektiflerden ölçebilmekte ve daha iyi bir düzeye erişmek için atacakları adımlara da bu anket sonucu edindikleri analiz üzerinden karar verebilmektedirler. Bu anketler ile hastaneler 0 -7 arasında derecelendirmekte, seviyesi 6 ve 7 çıkan hastaneler de talep etmeleri durumunda HIMSS değerlendiricileri tarafından yerinde ziyaret gerçekleştirilerek sertifikalandırılmaktadır. Bu sertifikalar 3 yıl geçerli olmakta ve yeniden valide olmayan hastanelerin sertifikaları 3 yılın sonunda geçerliliğini yitirmektedir.

Türkiye’deki HIMSS Çalışmaları

Dijital hastaneye geçiş için çalışmalar yürüten ve dünyadaki gelişmeleri yakından izleyen Sağlık Bakanlığı Sağlık Bilgi Sistemleri Genel Müdürlüğü ‘’Hastanelerimizde Dijital Dönüşüm Projesi’’ olarak adlandırılan dijital/kâğıtsız hastane projesini 2012 yılında hayata geçirmiştir. Bu çalışmaların bir uzantısı olarak TKHK ve SBSGM ile HIMSS Avrupa arasında, 15 Kasım 2013 tarihinde İstanbul’da 5 yıllık bir protokol imzalandı. Protokol kapsamında pilot hastane olarak Ankara GMK Devlet Hastanesi seçildi ve 2013 yılı başında hastanenin işleyişi değerlendirildikten sonra akreditasyon için HIMSS Avrupa’ya başvuru yapıldı. Ankara GMK Devlet Hastanesi, aynı yılın Nisan ayında HIMSS tarafından Türkiye’deki ilk EMRAM 6. Seviye Dijital hastane olarak belgelendirildi. Bu tarihten 2017 yılı başına kadar 16 devlet hastanesi Seviye 6 ve İzmir Tire Devlet Hastanesi Seviye 7 olarak sertifikalandırılmıştır.

İstanbul Medipol Üniversitesi ile HIMSS arasında imzalanan ve 1 Ocak 2017 itibariyle devreye alınan protokol ile Türkiye’deki kamu hastanelerinde bilişim teknolojileri kullanım oranlarını ölçme ve değerlendirme süreçlerinin yürütülmesi konusunda Medipol Ünivesitesi HIMSS Analitik tarafından yetkilendirilmiştir. Bu protokolde Bakanlığa bağlı hastanelerin mevcut durumunu ortaya koyan ve EMRAM Seviye 6 belgesi alabilmek için gerekli olan parametreleri içeren detaylı bir Gap Analizi Raporu hazırlandıktan sonra Seviye 6 olmaya hak kazanan hastaneler Medipol Üniversitesi yetkilileri tarafından belgelendirilmektedir. EMRAM Seviye 7 değerlendirmesi için başvuracak olan hastaneler ise HIMSS değerlendiricilerinin yanı sıra ziyarete katılacak olan bağımsız uzmanlar tarafından yerinde değerlendirilmektedir.

Mayıs 2017’de gerçekleştirilen HIMSS EMRAM Eğitim ve Bilişim Fuarına katılan Prof. Dr. Recep Akdağ’ın koyduğu hedefler sonrasında Türkiye’deki HIMSS çalışmaları hızını arttırdı. Türkiye’deki kamu hastanelerinde bilişim teknolojilerini yaygınlaştırmak için yapılan ‘Dijital Hastane Projesi’ kapsamında Türkiye’nin her bölgesinde toplamda 13 çalıştay düzenlenmiş ve bu çalıştaylara kamu hastaneleri başhekimleri ile ekibi davet edilerek süreç anlatılmış ve eğitim verilmiştir. Gerçekleştirilen çalıştaylar sonrasında konuya ilişkin bilgi ve farkındalığın artması sebebi ile hastanelerden gelen HIMSS Seviye 6 olma talebi de arttı. HIMSS’in Türkiye’deki çalışmalarını yürüten Medipol Üniversitesi, 2017 yılı içerisinde 153 kamu hastanesinin HIMSS EMRAM Seviye 6 kriterlerine uygun olduğunu teyit ederek sertifikalandırdı. Türkiye’de HIMSS EMRAM Seviye 6 hastane sayısı Ocak 2018 itibari ile 166 toplamda olmuştur.

(http://www.himssinsights.eu/more-150-hospitals-turkey-achieve-himss-analytics-emram-stage-6-one-year  )

Bu kapsamda bazı illerde Kamu Hastaneler Kurumu Genel Sekreterlikleri talebi ile 15 Gap (Fark) Analizi toplantıları düzenlendi. Söz konusu genel sekreterliklerdeki her bir hastanenin yönetim kadrosu ve bu süreçte görev alacak olan ekibi davet edilerek özel bir eğitim verildi. Eğitimin içeriğinde ise tüm hastanelerin EMRAM Seviye 6 için ihtiyaçları tespit edildi ve hastanelerin mevcut durumlarını analiz eden bir rapor iletildi. Yoğun ve verimli geçen eğitim döneminden sonra ise HIMSS Seviye 6 validasyonlarının sayısı hız kazandı. HIMSS EMRAM modelindeki seviyelerin gereksinimleri 2018 yılı itibariyle tüm dünyada geçerli olmak koşulu ile değişti. Yeni kriterlerin ve gereksinimlerin paylaşılması için 2017’de olduğu gibi bölge çalıştaylarının yapılması, bu sayede yeni standartlarla ilgili farkındalığın artırılması ve hazırlıkların koordine edilmesi planlanmaktadır.

HIMSS Etkinlikleri

 

Dört yıl boyunca ulusal bir kongre kapsamında gerçekleştirilen HIMSS Türkiye etkinliği ise bu yıl 40’tan fazla ülkeden delegelerin katılacağı büyük bir etkinlik olarak gerçekleştirilecektir. 25-27 Ekim 2018’de İstanbul’da düzenlenmesi planlanan bu etkinlik, HIMSS Avrasya adını alıyor.

(http://himsseurasia.com/ )

Bu sayede Türkiye, Sağlıkta Dönüşüm Programı ile yakaladığı ivmeyi, bilgi ve teknolojinin sağlığın iyileştirilmesi konusunda attığı adımlarla daha ileri noktaya taşıyacak ve bölge ülkelerine iyi bir model olacaktır. 2017 yılında Seviye 6 hazırlıklarına başlamış ve önemli mesafe kat etmiş olan onlarca hastanemiz, 2018 yılında yeniden anket dolduracak ve yeni kriterlerine göre derecelendirileceklerdir. Anketlere göre Seviye 6 çıkan hastanelerimizin yerinde ziyaretleri gerçekleştirilip değerlendirmeleri yapılacaktır. Sağlık Bakanlığının HIMSS ile yaptığı protokol 2018 yılında sona ermektedir. Bu çalışmaların başarıyla tamamlanması, bizlere en azından bu 5 yıllık dönemin verimli ve amacına uygun şekilde değerlendirildiğini gösterecek ve bu iş birliğinin devamı için tüm taraflarda sağlam bir irade ortaya koyacaktır.

Ülkemizin dijital hastane konusundaki başarıları yurtdışında da ses getirmeye başladı. HIMSS’in en büyük etkinliği olan HIMSS Global Conference & Exhibition bu yıl 5-9 Mart tarihleri arasında ABD’nin Las Vegas şehrinde gerçekleştirildi. Tüm dünyadan 1300 bilişim firması ve 45.000 katılımcının bir araya geldiği bu etkinliğe Medipol Üniversitesi/HIMSS Analitik Türkiye adına Dr. Öğr. Üye. İlker Köse ve HIMSS Koordinatörü Suna Mahir katıldı. Türkiye’den Sağlık Bakanlığı temsilcileri ile sağlık bilişimi firmaları da katılımcılar arasındaydı.

(http://www.himsseuropeconference.eu/sitges/2018/turkish-session )

Ülkemizin dijital hastane konusundaki başarıları yurt dışında da ses getirmeye başladı. HIMSS’in Avrupa’daki etkinliği olan ve 27-29 Mayıs 2018 tarihlerinde İspanya’nın Barcelona şehrinde düzenlenecek olan HIMSS Europe and Health 2.0 Conference and Exhibition etkinliğinde Türkiye’deki HIMSS EMRAM Seviye 6 hastaneler için bir ödül töreni düzenleneceği duyuruldu. Bu etkinliğe hastaneler adına Sağlık Bakanlığı Müsteşar Yardımcısı Dr. Şuayip Birinci katılım gösterecektir. Ayrıca İstanbul Medipol Üniversitesi Dr. Öğr. Üye. İlker Köse’nin Türkiye’deki EMRAM çalışmalarını ve Sağlık Bakanlığı Sağlık Bilgi Sistemleri Genel Müdürlüğü’nden İlkay Kaynak’ın bakanlığın çalışmalarını anlatacakları özel bir Türkiye oturumu düzenlenecektir.